Darmowy kredyt lub pożyczka - co to oznacza i ile możesz zyskać?

„Darmowy kredyt” nie zawsze oznacza promocyjną ofertę banku lub firmy pożyczkowej. W praktyce bardzo często chodzi o sankcję kredytu darmowego, czyli szczególne uprawnienie konsumenta przewidziane w ustawie o kredycie konsumenckim.

Jeżeli kredytodawca naruszył określone obowiązki informacyjne lub wadliwie sporządził umowę, konsument może domagać się rozliczenia kredytu tak, jakby był on darmowy. Oznacza to, że kredytobiorca zwraca wyłącznie udostępniony mu kapitał, bez odsetek, prowizji, opłat przygotowawczych, składek ubezpieczeniowych i innych kosztów kredytu.

Kiedy kredyt może stać się „darmowy”?

Podstawą zastosowania sankcji kredytu darmowego są przede wszystkim naruszenia obowiązków po stronie kredytodawcy. Chodzi zwłaszcza o sytuacje, w których konsument nie otrzymał wszystkich wymaganych informacji albo umowa nie zawiera elementów wymaganych przez ustawę o kredycie konsumenckim.

Najczęściej analizuje się, czy w umowie prawidłowo wskazano między innymi:

• RRSO, czyli Rzeczywistą Roczną Stopę Oprocentowania,
• całkowity koszt kredytu,
• całkowitą kwotę do zapłaty,
• zasady i terminy spłaty,
• harmonogram spłat,
• informacje o prawie odstąpienia od umowy,
• wysokość prowizji, opłat i innych kosztów.

Jeżeli umowa zawiera błędy, braki albo nieprawidłowe wyliczenia, konsument może mieć podstawy do złożenia oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego.

Ile można zyskać?

Korzyść finansowa zależy od konkretnej umowy. Zyskiem konsumenta jest wszystko to, czego nie musi zapłacić ponad kapitał, a więc przede wszystkim:

• odsetki,
• prowizje,
• opłaty przygotowawcze,
• koszty obowiązkowych ubezpieczeń,
• inne koszty związane z udzieleniem kredytu.

Przykładowo, jeżeli konsument pożyczył 20 000 zł, a zgodnie z umową miał oddać łącznie 31 000 zł, koszt kredytu wynosi 11 000 zł. W przypadku skutecznego skorzystania z sankcji kredytu darmowego konsument powinien zwrócić jedynie 20 000 zł kapitału. Oszczędność może więc wynieść 11 000 zł.

W sprawach dotyczących większych kredytów konsumenckich korzyść może sięgać nawet kilkunastu lub kilkudziesięciu tysięcy złotych.

Czy sankcja działa automatycznie?

Nie. Sankcja kredytu darmowego nie działa sama z siebie. Konsument musi aktywnie się na nią powołać, najlepiej w formie pisemnego oświadczenia skierowanego do kredytodawcy. W oświadczeniu należy wskazać podstawę prawną oraz uchybienia, które uzasadniają skorzystanie z tego uprawnienia.

Samo przekonanie, że kredyt jest „za drogi”, nie wystarczy. Konieczna jest analiza umowy i dokumentów kredytowych.

Jak skorzystać z sankcji kredytu darmowego?

W pierwszej kolejności należy zgromadzić dokumentację, w szczególności:

• umowę kredytu lub pożyczki,
• harmonogram spłat,
• formularz informacyjny,
• aneksy,
• korespondencję z kredytodawcą,
• potwierdzenia wpłat.

Następnie umowę należy przeanalizować pod kątem zgodności z ustawą o kredycie konsumenckim. Jeżeli zostaną stwierdzone uchybienia, konsument może złożyć kredytodawcy pisemne oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego.

Do jakich kredytów ma zastosowanie?

Sankcja kredytu darmowego dotyczy przede wszystkim kredytów konsumenckich. Co do zasady nie obejmuje kredytów hipotecznych ani kredytów przekraczających ustawowy limit przewidziany dla kredytu konsumenckiego.

Istotny jest również termin. Konsument może skorzystać z tego uprawnienia w czasie obowiązywania umowy, a także w określonym czasie po jej wykonaniu. Dlatego każdą sprawę należy oceniać indywidualnie, z uwzględnieniem daty zawarcia i wykonania umowy.

Podsumowanie

Sankcja kredytu darmowego to realne narzędzie ochrony konsumenta. Jeżeli kredytodawca nieprawidłowo przygotował umowę lub naruszył obowiązki informacyjne, konsument może domagać się rozliczenia kredytu bez odsetek, prowizji i dodatkowych kosztów.

W praktyce oznacza to jedno: oddajesz tylko kapitał, czyli kwotę faktycznie otrzymaną, a nie pełną kwotę wynikającą z kosztownej umowy.

Dlatego przed złożeniem oświadczenia warto dokładnie przeanalizować dokumenty kredytowe. Prawidłowe ustalenie uchybień może przesądzić o skuteczności całego roszczenia i o realnej wysokości korzyści finansowej dla konsumenta.